CYPRUS.

Op 9 juli 2002 vertrokken we vanaf Schiphol met Cyprian Airways naar Paphos te Cyprus. We hadden bewust gekozen voor Paphos omdat dit deel van Cyprus het minst toeristisch is en de beste mogelijkheden zou bieden om te duiken.

Alhoewel het toerisme in 2002 veertig procent onder het niveau ligt van 2001, was het toch wel gezellig druk in Paphos. We logeerden in het Nereus Hotel, volgens de griekse mythologie was Nereus een zeegod, bekend om zijn wijsheid, zijn gave om de toekomst te kunnen voorspellen en zijn vermogen van gedaantewisselingen. Het was de zoon van Pontus en Gaea. De zeenimfen waren zijn dochters en Aphrodites (godin van de liefde) was zijn pupil. Als duikers waren we dus in goed gezelschap in een dergelijk hotel (zie verder www.nereushotel.com). Overigens kan ik het hotel ook om andere redenen van harte aanbevelen: Nami, Brian, Elada, Alleta, Haris en Paul leggen je prima in de watten.

De eerste week verbleven we vooral in Paphos en omgeving. We maakte er twee duiken met een van de lokale duikscholen i.c. Sea Horse, gelegen achter het Paphos Beach Hotel. Er zijn er meer maar Sea Horse sprak ons aan vanwege de kleinschaligheid. Director Georgio Erudotou heeft er de leiding, op verzoek kun je er duiken op een van de 15 duikstekken in de buurt.  Daarnaast organiseert de Padi-school wekelijks duiktrips naar de Zenobia. Voor meer info zie www.seahorsedivers.com . Cydive is een grote en bekendere duikschool in Paphos. De prijzen voor duiken zijn er doorgaans heel stevig, je betaalt al gauw 18 Cypriotische ponden (d.i. f 70) per duik. Uiteindelijk betaalden wij een vriendenprijs van C£ 13 bij SeaHorse.

We maakten twee duiken met SeaHorse, qua biotoop is het een typisch meditariene omgeving, al viel de hoeveelheid vis bij Paphos een beetje tegen (naar verluidt heeft men er in het verleden veel met explosieven gevist!!).

Duik 1: TurtleRock, Coral Bay bij Paphos

The Turtle Rock dive shares the same entry/exit as Novaas Bay. After a quick fin out of the bay, those of you with sharp eyes may find - hiding underneath the breaking waves – the shape of a turtle just lifting off from the sand. At second glance you'll realise the amazing scene is actually the natural rock formation that gives this site it's name. Continuing out of the bay, the bottom drops off to 22m where the water is so clear and still you'll just want to relax and hang around for a while amongst the Islands in the Sand. Heading back towards the bay, it's worth taking in the sites and swim-throughs of Novas Bay to finish off an excellent all-round dive. At the end of the dive we passed a tunnel/cavern of about 10 meters. The caves, caverns and roughly shaped holes are very typical for this divespot.  Divemaster was Jason Hill, MDD 13 meter en een DD van 48 minuten.

Duik 2: het wrak van de Vera K.

The Vera K was a Lebanese freighter that ran aground in 1972, not far from Paphos harbour (about 20 minutes). In 1974 she was deemed a hazard to shipping, and permission was given to blow her up. Rumour has it that a ridiculously large amount of old War Time ordnance was used, and she now is almost unrecognisable for the 200m freighter that she once was. What rested was a lot of iron The bridge section lies remarkably intact within a large crater at about 10m, although signs of age are now showing. The other three sections are also in the crater, the walls of which make up a lovely swim through and various tunnels and gullies.

Divemaster was Robin, MDD 9,3 meter, DD 48 minutes.

Duik 3 en 4 het wrak van de ZENOBIA.

Divemasters Alexia en Georgio, MDD 33 en 30 meter, DD van 43 en 38 minuten. Zie verslag hierna. Voor een paar geweldige foto's van het wrak, klik hier.

Duik 5 en 6: Latchi

Duik 5 en 6 hebben we in de tweede en derde week gemaakt vanuit Latchi in de streek van Akamas, een nagenoeg onherbergzame streek tussen Paphos en Polis. Daar was veel meer vis te vinden dan in Paphos en we zagen er ook een grote schildpad (>1 meter) rondzwemmen en ademhappen. Duikschool Latchi Diving Centrum kunnen we aanbevelen.

Duik 5 ging naar Fordiades bay en duik 6 naar Fontana Amarosa, vlakbij de geboorteplaats van Aphrodites.  Op beide plaatsen vonden we: een beerkreeft (lobster), een grote middellandse zeemurenen, een blauwtipje, veel waaierwormen en veel squirrelfish en ander middellandse zee spul. Deze duiken bevielen ons prima. Divemaster: de schot Ross McJoran, MDD’s van 20 en 11 meter, en DD van 50 en 60 minuten bij stormachtige weer. Op beide plaatsen kwamen we grote velden met amphoren (of delen daarvan) tegen uit de verre oudheid.

Duiken algemeen

Nagenoeg iedereen duikt op Cyprus via een van de vele (veelal Padi) duikscholen. Deze bieden bootduiken aan en kantduiken, soms trips van twee duiken. De prijzen liggen relatief hoog, maar dat geldt eigenlijk voor het hele economische leven op Cyprus.

De ZENOBIA

De Zenobia is een 178 m. lange ferry die in 1980 zonk als gevolg van technische problemen. Sommigen beweren dat de achtersluizen nog open stonden (herken je het scenario? Herald of Free Enterprise...), anderen zeggen dat de ballastcomputers een verkeerde berekening gedaan hadden en nog anderen menen dat de computers 'per ongeluk' afgezet waren... Wat het ook mogen geweest zijn, een feit is dat de ferry, die op weg was van Griekenland naar Syrië, zijn toevlucht zocht tot Cyprus in de hoop daar op hulp te kunnen rekenen. De Zenobia heeft het uiteindelijk niet gehaald en strandde op nog minder dan een kilometer van de kust voor Larnaca. De ferry is gaan overhellen en is in die toestand blijven liggen gedurende 8 dagen. Nadat de bemanning en al de passagiers geëvacueerd waren, wilden de Cyprioten het schip terug rechttrekken, met het catastrofaal gevolg dat de ferry helemaal naar de andere kant ging overhellen en tenslotte helemaal onderging.

De eerste jaren na de ramp mocht er nog niet gedoken worden op de Zenobia omdat het juridisch proces nog volop aan de gang was en omdat de vracht nog niet geborgen was. Uiteindelijk is dit nooit gebeurd en kunnen we het wrak dus nog steeds in al haar glorie bezichtigen ! Het wrak ligt dus op haar zijflank en ligt op een zandbank tussen de 16 en 42 m. De reddingssloepen hangen nog steeds op hun plaats en op ongeveer 35 tot 40 m kan je wel honderd vrachtwagens zien liggen ( Daf, Volvo, Mercedes,...) en als je geluk hebt zelfs hun cargo nog herkennen (sommigen zaten vol airco-onderdelen, anderen vol verf, eieren en nog anderen vol speelgoed). Al die vrachtwagens, zo ver je maar kijken kan, is enorm indrukwekkend. Het zicht onder water is er ook enorm goed. Het schip is echter zo groot dat je onmogelijk het hele schip in een oogopslag kan overzien. Het is ook mogelijk het schip binnen te dringen, al is daar niet veel meer te zien buiten een puinhoop door het heen en weer slingeren van het schip... Je kan wel al het apparatuur nog herkennen in de bestuurscabine en dat is geweldig mooi. Ik heb een foto van gemaakt van de panelen die gezorgd hebben voor de ondergang van deze boot.

De Zenobia is een aanrader voor iedereen, zowel beginners als gevorderden, in die zin dat er voor ieder wat wils is! De beginners kunnen makkelijk de bovenkant van het schip bezoeken, waar ze enorm veel scholen vissen (school van acht grote tandbaarsen en grote scholen barracuda’s) zullen tegenkomen + de reddingssloepen + de masten en de schoorstenen. De gevorderden daarentegen kunnen de enorme schroeven onderaan het schip + de vele vrachtwagens + de binnenkant van het schip en nog veel meer bewonderen. Het zicht is er bijna het hele jaar subliem (zelfs bijna geen lampen nodig voor binnenkant: van schip!), wat de duik enorm vergemakkelijkt en aangenamer maakt. De temperatuur van het water is 3/4 van het jaar boven de 20 graden zodat je zelf makkelijk in een shorty kan duiken waardoor je je veel vrijer kan voelen onder water! Het schip ligt slechts op een 10tal minuutjes varen van de haven van Larnaca.

De eerste duik naar dit schip was al een belevenis op zich. Met een groepje van 6 duikers gingen we met de bus van het duikcentrum richting haven om daar over te stappen op een van de schepen van de eigenaar van de Zenobia (de duikboot heet: “the new zenobia”). Na slecht enkele minuten varen kwamen we aan bij de markeringsboei van het wrak. Er lagen meer markeringboeien. Het bleek dat ieder duikcentrum hun eigen stekkie had. Het wrak is immers zo gigantisch groot dat je wel met 100 duikers naar beneden kunt zonder elkaar te hinderen. Na een korte briefing gingen we snel te water om eerst een oriënterende duik te maken. Buitenom duiken langs de romp, via het autodek met de grote laadkleppen, naar de immens grote schroeven van het schip om vervolgens weer naar het bovendek te zwemmen. Op de dekken was het een gigantische puinhoop. Voor enkele miljoenen aan vrachtwagens (104 stuks) en trailers lagen kris kras door elkaar en op elkaar. Hier en daar lagen de ladingen verspreid over de bodem. Op het bovendek was het een spaghetti van kabels en touwen en hingen reddingssloepen te bungelen aan de takels. Zeer indrukwekkend. Na deze oriënterende duik van ruim 40 minuten weer snel naar boven. Nu iedereen globaal wist hoe het schip er uitzag bereidden we ons voor om  bij de 2e duik naar binnen te gaan.

Eerst naar de voorzijde van de boot, langs de stuurhut/brug (over de gehele breedte van het schip),  naar de boeg en daar een blik geworpen over de reling naar beneden (wat een hoogte!!). Door een van de openingen van het schip keken we naar binnen en zagen we een wandtapijt met bosmotief van circa 3 bij 4 meter. Vervolgens penetreerden we het wrak met een klein groepje van gevorderde duikers. Door de gangen, langs wc’s,  kasten,  kamertjes. Overal lag vloerbedekking en ik kwam er zelfs een oude wijnfles tegen (leeg). Wanneer je de salon binnengaat waan je je echt op de Titanic.  De inventaris leek nog in goede staat en alles was zeer goed te herkennen. Door de vele duikers door de jaren heen was hier weinig aanslag en begroeiing maar dat geldt eigenlijk voor de gehele boot en alle Cypriotische duikstekken  Het buffet, de taps, de toiletten, de tafels en stoelen, koelkasten alles was er nog.  Door een van patrijspoorten in een van de buitengangen konden we ons weer naar  buiten worstelen. Geweldig, iedereen was enthousiast. The Zenobia has been voted one of the top 10 wreck dives of the world en dat is wat mij betreft geen wonder. Oh wat een dag.

Wat gegevens over de Zenobia: A roll-on-roll-off cargo ferry, wich was registered to carry up to 140 passengers. She has two decks, and two stern doors (1 port, 1 starboard). A twin-screw motor ship, powered by two 7 cylinder,  single acting, oil-fired two strokes engines. The engines delivered 18,760 bhp. Both screws are controllable pitch propellers. A thwaitships propeller, forward to facilitate docking and low speed maneuvering.

 

Voor prachtige foto's van de ZENOBIA, klik hier.

 

SCHILDPADDEN op Cyprus.

Twee soorten zeeschildpadden broeden op de stranden van Cyprus. Dat zijn de 

Caretta caretta, oftewel de Loggerhead turtle, en de  Chelonia mydas, oftewel de Green Turtle of soepschildpad.  Elk jaar, van begin juni tot eind augustus, komen de vrouwtjesschildpadden aan land om hier hun eieren te leggen.

Wij zijn geweest bij Lara Tutrle Station en haar omringende stranden, het is goed te zien hoe zorgvuldig met de nakomelingen van de turtles wordt omgegaan. In de Cypriotische wateren worden regelmatig schildpadden gezien, wij zagen er één van circa 1 meter groot bij Fontana Amarosa (Latchi).

De Caretta-caretta is de grootste van de twee soorten. De volwassen dieren worden 100 tot 125 cm lang. Loggerheads zijn vleeseters. De Chelonia Mydas is iets kleiner en meet 75 tot 100 cm. Green turtles zijn planteneters. Een volwassen Green Turtle weegt zo’n 120 kilo. Er zijn exemplaren geregistreerd van 1.70 meter lang en 190  kilo zwaar!!

Met een tussenpauze van telkens 2 weken maken de vrouwtjesschildpadden 5 nesten en leggen in totaal zo’ n 500 eieren. Elk nest van ongeveer 100 eieren wordt gelegd in een kuil van zo’ n 50 – 70 cm diep, dat ‘s nachts gegraven wordt. De jongen komen ongeveer 7 weken later uit het ei tevoorschijn en bewegen zich instinctief direct richting zee. Het richtingsgevoel wordt hen ingegeven door de lichtreflectie op het water. Hun instinct zou echter ook wel eens hun ondergang kunnen betekenen. De jongen worden door het helderste licht dat zich in de omgeving van het “broed- strand” bevindt aangetrokken. Is het echter het licht van een hotel, disco of restaurant in de omgeving waardoor ze worden aangetrokken, dan zullen ze zich in de verkeerde richting begeven en de zee nooit bereiken. Het is daarom noodzakelijk dat deze gelegenheden in de omgeving van de broedplaatsen geweerd moeten worden.

 Vrouwtjesschildpadden, vooral de green turtles, zijn erg schuw. Licht en bewegingen gedurende de nacht  weerhouden hen ervan hun eieren te leggen.

 Een geduchte vijand van de schildpadden is de vos. Tijdens inspecties op de stranden ten oosten van Polis bleek dat 80% van de nesten geplunderd werd door de vos.

Beide soorten maar vooral  de Green Turtle, zijn bedreigde en wettelijk beschermde diersoorten. Op het ‘schildpadden’strand van Lara worden de broedplaatsen beschermd door vrijwilligers. Sinds 1989 wordt er gewerkt aan een herstelprogramma, dit programma is beschreven in Grasduinen van oktober 1993. Tijdens het broedseizoen worden de belangrijkste stranden waar de schildpadden aan land komen door de vrijwilligers, onder toezicht van het Cypriotische Ministerie van Visserij, bewaakt. Ter bescherming worden er speciale korven over de nesten geplaatst. De korven bieden de jongen de gelegenheid om naar zee te ontsnappen en voorkomen dat vossen bij het nest kunnen komen. Schildpadnesten op de toeristenstranden worden door de vrijwilligers uitgegraven en naar het strand van Lara gebracht. Daar worden de eieren onder beschermde omstandigheden uitgebroed. Op het strand van Lara mag er ’s avonds geen licht gemaakt worden omdat anders de babyschildpadjes te vroeg uit de eieren komen en landinwaarts lopen in plaats van naar zee. De kans dat ze alsnog  levend de zee zullen bereiken is dan zeer klein geworden.

De nesten die vanwege hun locatie, bijvoorbeeld op de toeristenstranden, niet voldoende bewaakt kunnen worden, worden door de vrijwilligers overgebracht naar een speciaal, omheind stuk strand (hatchery bij Lara Turtle Station) en daar herbegraven. Het is belangrijk dat de eieren op de juiste diepte worden begraven. De geslachtsbepaling hangt namelijk af van de temperatuur waarop het ei is uitgebroed. Een temperatuur van 29 – 30 graden C. resulteert in ongeveer gelijke aantallen mannetjes en vrouwtjes. Een lagere temperatuur resulteert in mannetjes, een hogere temperatuur in vrouwtjes.

Van de Loggerheads keren de vrouwtjes 15 – 17 jaar later terug naar hun geboortestrand om hier nu zelf hun eieren te leggen. De vrouwelijke green turtles keren na 25 – 30 jaar terug. De mannetjes komen nooit meer terug.

Een bezoek aan Lara Turtle Station raden wij aan, maar neem vooral drinken mee. Het kan er zeer warm worden op het strand en er is in de wijde omgeving helemaal niets te krijgen. Een 4 WD Jeep is een must om door het terrein te rijden, Lara maakt immers deel uit van het Akamas gebied, een ruig en voor een deel onherbergzaam gebied van circa 20 bij 30 km.

Ferry van Dorst, Augustus 2002

 

Terug naar Duikschools ADVANCED SCUBA DIVING's reispagina